| Tomarza'da Çeçenlerin İskanı |
Yazı boyutu
|
Osmanlı Devleti ile Rusya arasında devletlerarası pazarlıklara konu olan en erken zorunlu göçler 1861 yılında gerçekleşmiştir. Bilhassa Kırım Savaşı sırasında zorunlu hale gelen göç, 1862- 1865 yılları arasında zirveye ulaşmıştır. Rus Çarlığı, 1859’da Kafkasya’dan bir kısım göçmenin kabul edilmesi hususunda Göç konusunu yönetmek üzere 1860 yılında Trabzon valisi Hafız Paşa yönetiminde İdare-i Umumiye-i Muhacirun Komisyonu kurulmuştur. 1858-1865 yılları arasında 493 bin Kafkasyalı Osmanlı Devleti’ne göç etmiştir. Gelen bu göçmenlerin bir kısmı tahminen %20’si kötü beslenme ve salgın hastalıklar sebebiyle hayatını kaybetmiştir. Gelen bu kitleler genel olarak Kafkasyalı veya Çerkes olarak anılmışlardır. Kafkasyalı göçmenler, Trabzon, Samsun, Sinop, Kayseri, Sivas, Erzurum, Çorum, Çankırı, Bursa, Eskişehir, Tokat şehirlerine iskan edilmiş, bir kısmı da Diyarbakır, Mardin, Muş, Halep, Şam gibi Osmanlı Devleti’nin güneyine yerleştirilmiştir. Elbetteki göçmenlerin yerleştirilmeleri, Osmanlı Devleti’ni büyük bir mesele ile yüzyüze getirmiş, bu dönemde Osmanlı Devleti’nin mali durumunun bozuk oluşu göçmenlerin iskanı hususunda bazı yönetim katlarında huzursuzluğa yol açmıştır. Ancak, dönemin şartlarına rağmen Osmanlılar son derece tutarlı ve başarılı bir iskan siyaseti uygulamıştır. Bu iskanda bir kısım Çeçen halkının eski adı Köstere olan bugün Kayseri’nin Tomarza ilçesine yerleştirildiklerini arşiv belgelerinden öğreniyoruz. Ancak ne kadar sayıda Çeçen muhacirin buraya yerleştiği hakkında şimdilik bir kayda rastlayamadık. 10 C 1278 tarihli bir belgeden muhacirlerin ve nahiye halkının bu iskandan memnun olduklarını ve yardımda bulunduklarını öğreniyoruz. Bu bildiride Rusya’dan kaçıp Osmanlı’ya sığınan, Köstere’ye yerleştirilen Çeçen halkı hakkında ulaşabildiğimiz arşiv belgelerine dayanılarak bazı gözlemler sunulmaya çalışılacaktır.
Dr. Ayşe Pul
KAYSERİ Türkmedya.com TEMSİLCİSİ Olmak için Lütfen Tıklayın »
|
|
|